सभासदांच्या न्याय हक्कासाठी लढणाऱ्या नेतृत्वाच्या पाठीशी खंबीरपणे उभे राहा!

निवृत्त सभासदाच्या हक्काच्या रकमेतून कथित कपातीचा प्रश्न ऐरणीवर;

निष्पक्ष चौकशीचे आदेश,सभासदांच्या एकजुटीची गरज

सिंधुदुर्ग : सिंधुदुर्ग जिल्हा माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षक व शिक्षकेतर कर्मचारी सहकारी पतपेढीतील सभासद तसेच निवृत्त सभासदांच्या हक्कांच्या प्रश्नावर आता निर्णायक लढ्याची गरज निर्माण झाली आहे. एका निवृत्त सभासदाच्या हक्काच्या रकमेतून करण्यात आलेली कथित कपात, त्यामागील कारणे, न्यायालयीन प्रकरण प्रलंबित असतानाही करण्यात आलेली कारवाई आणि संस्थेच्या कार्यपद्धतीतील पारदर्शकता या सर्व बाबींची चौकशी व्हावी, अशी मागणी पुढे आली आहे.

निवृत्त सभासद श्री. अजय मधुकर शिंदे यांनी या संदर्भात संबंधित प्रशासनाकडे दाद मागत आपल्या हक्काच्या रकमेसाठी संघर्ष सुरू केला आहे. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, ते पतपेढीचे नियमित सभासद असून नियत वयोमानानुसार ३१ जुलै २०२५ रोजी सेवानिवृत्त झाले. सेवानिवृत्तीनंतर नियमानुसार त्यांनी पतपेढीकडे सभासदत्वाचा राजीनामा सादर केला होता आणि कार्यकारिणीने तो मंजूरही केला.

मात्र, त्यांच्या म्हणण्यानुसार, देय असलेल्या सेवानिवृत्तीच्या रकमेतून सुमारे ₹४,८१,११४/- इतकी रक्कम कथितरित्या कपात करून ठेवण्यात आली. विशेष म्हणजे संबंधित प्रकरण न्यायालयीन प्रक्रियेत असताना आणि अंतिम निर्णय होण्यापूर्वी अशी कपात करण्यात आल्याचा आरोप त्यांनी केला आहे. त्यामुळे या संपूर्ण प्रकरणाची कायदेशीरता, कपातीचा आधार आणि संबंधित कागदपत्रांची तपासणी व्हावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

न्यायालयीन प्रकरण प्रलंबित असताना कपातीचा सवाल

शिंदे यांनी आपल्या निवेदनात संबंधित प्रकरण मा. सहकार न्यायालय, कोल्हापूर येथे प्रलंबित असल्याचा उल्लेख केला आहे. न्यायालयाचा अंतिम निर्णय झालेला नसताना संबंधित रक्कम कपात करून उर्वरित रक्कम अदा करण्यात आल्याचा त्यांचा आरोप आहे.

या पार्श्वभूमीवर त्यांनी जिल्हा उपनिबंधक, सहकार विभाग तसेच पालकमंत्री यांच्याकडे दाद मागितली आहे. कपात कोणत्या कायदेशीर तरतुदी, पतसंस्थेच्या उपविधी, ठराव अथवा आदेशाच्या आधारे करण्यात आली, याची लेखी माहिती संबंधित सभासदास देण्यात यावी, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

तसेच संबंधित प्रकरणातील ठराव, पत्रव्यवहार, चौकशी समितीचा अहवाल, खर्चाची कागदपत्रे, वकिलांची फी, व्याजाची गणना आणि रक्कम वसुलीशी संबंधित सर्व कागदपत्रांची तपासणी करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.

जिल्हा उपनिबंधक कार्यालयाकडून चौकशीचे निर्देश

या प्रकरणाला महत्त्वाची कलाटणी मिळाली असून जिल्हा उपनिबंधक, सहकारी संस्था, सिंधुदुर्ग यांच्या कार्यालयाकडून संबंधित पतपेढीला पत्र देण्यात आले आहे.दिनांक २८ ऑगस्ट २०२६ रोजीच्या पत्रामध्ये निवृत्त सभासदाच्या रकमेतून करण्यात आलेल्या कपातीची तातडीने चौकशी करण्याची, कपात कोणत्या कायदेशीर तरतुदीच्या आधारे करण्यात आली याची माहिती देण्याची आणि संबंधित न्यायालयीन प्रकरणाच्या पार्श्वभूमीवर कायदेशीर बाबी तपासण्याची सूचना करण्यात आली आहे.तसेच तक्रारदारास कोणती नोटीस, कारणे दाखवा नोटीस अथवा सुनावणीची संधी देण्यात आली होती का, याचीही चौकशी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
कपात अथवा वसुली बेकायदेशीर किंवा नियमबाह्य असल्याचे आढळल्यास संपूर्ण ₹४,८१,११४/- रक्कम तात्काळ परत करण्याची तसेच लागू असल्यास त्यावरील योग्य व्याज देण्याची कार्यवाही करण्याबाबतही निर्देश देण्यात आले आहेत.याशिवाय, चौकशी पूर्ण होईपर्यंत तक्रारदाराच्या सेवानिवृत्तीच्या हक्काच्या रकमेसंदर्भात पुढील एकतर्फी कारवाई करू नये, अशा स्वरूपाचे आवश्यक निर्देश देण्यात आले असल्याचे पत्रातून दिसून येते.

हा संघर्ष केवळ अजय शिंदे यांचा नाही!

या संपूर्ण प्रकरणाकडे केवळ एका व्यक्तीचा वैयक्तिक वाद म्हणून पाहणे योग्य ठरणार नाही. आज एका निवृत्त सभासदाच्या हक्काच्या रकमेसाठी प्रश्न उपस्थित झाला आहे; उद्या अशाच परिस्थितीला कोणताही सभासद सामोरा जाऊ शकतो.सभासद आपल्या आयुष्यभराच्या कष्टाची बचत, शेअर्स, ठेवी आणि संस्थेवरील विश्वास घेऊन पतपेढीशी जोडलेले असतात. निवृत्तीनंतर मिळणारी रक्कम ही अनेक सभासदांसाठी त्यांच्या पुढील आयुष्याची आर्थिक आधाररेषा असते. त्यामुळे अशा रकमेतून कोणतीही कपात होत असल्यास ती नियम, उपविधी, ठराव आणि कायदेशीर प्रक्रियेच्या चौकटीतच झाली पाहिजे, अशी सभासदांची अपेक्षा असणे स्वाभाविक आहे.


हक्कासाठी आवाज उठविणाऱ्या नेतृत्वाला साथ देणे ही सभासदांची जबाबदारी

सभासदांच्या हक्कांसाठी प्रश्न उपस्थित करणारे नेतृत्व अनेकदा टीका, दबाव आणि गैरसमजांना सामोरे जाते. मात्र, संस्थेच्या कारभारात पारदर्शकता, उत्तरदायित्व आणि सभासदांचा सन्मान यासाठी आवाज उठविणे ही कोणत्याही जागरूक सभासदाची जबाबदारी आहे.म्हणूनच, सभासदांनी व्यक्तीच्या बाजूने नव्हे तर न्यायाच्या बाजूने उभे राहण्याची गरज आहे.ज्यांनी सभासदांच्या हक्कासाठी आवाज उठविला आहे, अशा नेतृत्वाला एकाकी पडू न देता प्रत्येक सभासदाने खंबीर साथ दिली पाहिजे. कारण नेतृत्वाला मिळणारी ताकद ही सभासदांच्या एकजुटीतूनच निर्माण होते.

आज एका निवृत्त सभासदाच्या हक्काची लढाई आहे; उद्या ती आपल्या हक्काची लढाई असू शकते.अन्याय कोणावरही होऊ देऊ नका,हक्कासाठी लढणाऱ्यांची साथ सोडू नका, सभासदांनी या प्रकरणाकडे गांभीर्याने पाहून निष्पक्ष चौकशी, कायदेशीर प्रक्रिया, पारदर्शक कारभार आणि प्रत्येक सभासदाच्या हक्काचे संरक्षण या चारही बाबींसाठी एकजूट दाखवावी, असे आवाहन करण्यात येत आहे. पतपेढी ही सभासदांची संस्था आहे आणि सभासदांचा विश्वास हीच तिची खरी ताकद आहे. त्यामुळे त्या विश्वासाला तडा जाऊ नये, यासाठी संस्थेचा कारभार नियमबद्ध, पारदर्शक आणि सभासदहिताचा असणे आवश्यक आहे. न्यायासाठी उभे राहणारे नेतृत्व एकटे नसावे;
त्यांच्या पाठीशी हजारो सभासदांची ताकद उभी राहावी ,हीच आजची गरज आहे.सभासद एकजूट ,हक्काची ताकद!
न्यायाचा आवाज बुलंद राहू द्या!