सौ. सुजाता अजित पडवळ : आरोग्य, शिक्षण आणि लोकहिताच्या कार्यातून जनविश्वासाची जपणूक

महिला सक्षमीकरणाचा ध्यास, जनसेवेचा वसा; सर्वांगीण विकासासाठी समर्पित नेतृत्व!

१८ वर्षांच्या सामाजिक वाटचालीतून महिलांना आत्मनिर्भरतेची प्रेरणा

स्काय न्यूज टुडे | मंगेश नलावडे : प्रत्येक स्त्रीच्या अंतरंगात एक आदिशक्ती असते. तिच्या जिद्दीला ध्येयाची जोड मिळाली, कर्तृत्वाला समाजहिताची दिशा लाभली आणि नेतृत्वाला संवेदनशीलतेचा स्पर्श झाला, की तिच्या कार्यातून परिवर्तनाची नवी पहाट उगवते. कुटुंबाच्या चौकटीपलीकडे जाऊन समाजातील वंचित घटकांच्या प्रश्नांसाठी झटणारी, महिलांना स्वावलंबनाचा मार्ग दाखविणारी आणि लोकांच्या अपेक्षांना विकासाच्या संधींशी जोडणारी स्त्री ही समाजाच्या प्रगतीतील महत्त्वाची शक्ती ठरते.

नवरात्रोत्सवाच्या मंगलमय पर्वात स्त्रीशक्तीच्या याच सामर्थ्याचा जागर करणारे ‘स्काय न्यूज टुडे’चे विशेष सदर म्हणजे ‘नवदुर्गा : कर्तृत्व सिद्ध करणाऱ्या दुर्गा!’ या सदरातून समाजाच्या विविध क्षेत्रांत आपल्या कार्याचा ठसा उमटविणाऱ्या, संघर्षातून कर्तृत्व सिद्ध करणाऱ्या आणि नव्या पिढीसमोर प्रेरणेचा आदर्श निर्माण करणाऱ्या महिलांचा गौरव करण्यात येत आहे.

याच कर्तृत्ववान महिलांच्या मालिकेतील एक महत्त्वाचे नाव म्हणजे तुळस (वेंगुर्ला) जिल्हा परिषद सदस्य सौ. सुजाता अजित पडवळ! गेली १८ वर्षे सामाजिक, महिला सक्षमीकरण, कला, क्रीडा आणि शैक्षणिक क्षेत्रांत सातत्याने कार्यरत राहून त्यांनी लोकसेवेचा ध्यास जपला आहे. महिलांच्या प्रश्नांना वाचा फोडण्यापासून शासनाच्या योजनांचा लाभ गरजूंपर्यंत पोहोचविण्यापर्यंत, ग्रामीण आरोग्य सुविधांच्या बळकटीकरणापासून विद्यार्थ्यांना आधुनिक शैक्षणिक सुविधा उपलब्ध करून देण्यापर्यंत विविध उपक्रमांतून त्यांनी आपल्या कार्याची व्याप्ती वाढविली आहे. आज जिल्हा परिषद सदस्य तुळस (वेंगुर्ला )म्हणून सार्वजनिक जीवनातील जबाबदारी पार पाडताना त्यांच्या दीर्घ सामाजिक अनुभवाला लोकप्रतिनिधित्वाची जोड मिळाली आहे. महिलांचे सक्षमीकरण, जनतेच्या प्रश्नांना प्राधान्य आणि ग्रामीण भागाच्या सर्वांगीण विकासाचा ध्यास, हीच त्यांच्या वाटचालीची प्रमुख वैशिष्ट्ये आहेत.
महिलांना सक्षम करण्याचा ध्यास; आत्मनिर्भरतेला प्रोत्साहन!

“महिला सक्षम झाली, तर कुटुंब सक्षम होते आणि कुटुंब सक्षम झाले, तर समाजाचा विकास निश्चित होतो,” हा विचार सौ. सुजाता पडवळ यांच्या सामाजिक कार्याचा केंद्रबिंदू राहिला आहे. महिलांना केवळ मदतीचा हात देण्यापेक्षा त्यांच्या अंगभूत कौशल्यांना वाव मिळावा, स्वतःच्या क्षमतेची जाणीव व्हावी आणि समाजात स्वतंत्र ओळख निर्माण करण्यासाठी आवश्यक व्यासपीठ उपलब्ध व्हावे, यासाठी त्या सातत्याने प्रयत्नशील राहिल्या आहेत.महिलांच्या आरोग्यविषयक जागृतीसाठी आरोग्य शिबिरे, माता व बालकांच्या आरोग्याला प्रोत्साहन देण्यासाठी सुदृढ माता-बालक स्पर्धा, महिलांच्या परस्पर संवादासाठी सहली, रक्तदान शिबिरे, स्वच्छता अभियान, क्रीडा स्पर्धा आणि बचत गटांसाठी मार्गदर्शन शिबिरे अशा विविध उपक्रमांच्या माध्यमातून त्यांनी महिलांना एकत्र आणण्याचा प्रयत्न केला. समाजातील विविध क्षेत्रांत उल्लेखनीय कार्य करणाऱ्या महिलांचा सन्मान करून त्यांच्या कर्तृत्वाला व्यापक ओळख मिळवून देण्यावरही त्यांनी भर दिला. कारण एका महिलेच्या यशाची दखल घेतली गेली, तर तिच्यापासून प्रेरणा घेऊन अनेक महिला पुढे येऊ शकतात, हा त्यांच्या कार्यामागील सकारात्मक दृष्टिकोन आहे. महिला सक्षमीकरण म्हणजे केवळ आर्थिक स्वावलंबन नव्हे, तर निर्णयप्रक्रियेत सहभाग, आत्मविश्वास, सामाजिक प्रतिष्ठा आणि स्वतःच्या हक्कांची जाणीवही होय. या सर्व पैलूंना महत्त्व देणारी त्यांची वाटचाल महिलांच्या सर्वांगीण विकासाची दिशा अधोरेखित करते.

शासनाच्या योजनांचा लाभ गरजूंपर्यंत पोहोचविण्यासाठी पुढाकार!

समाजातील गरजू महिला, ज्येष्ठ नागरिक आणि वंचित घटकांना शासनाच्या कल्याणकारी योजनांचा लाभ मिळावा, यासाठी सौ. सुजाता पडवळ यांनी संघटनात्मक कार्याच्या माध्यमातून प्रयत्न केले. भारतीय जनता पार्टी महिला मोर्चाच्या वेंगुर्ला तालुकाध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळताना महिलांचे संघटन मजबूत करण्याबरोबरच विविध शासकीय योजनांविषयी जनजागृती आणि मार्गदर्शन करण्यावर त्यांनी भर दिला. उज्ज्वला योजना, संजय गांधी निराधार योजना, वयोश्री योजना आणि मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना यांसारख्या योजनांचा लाभ पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत पोहोचविण्यासाठी त्यांनी मार्गदर्शन व पाठपुरावा केला. अनेकदा शासकीय योजनांची माहिती नसल्याने किंवा अर्जप्रक्रियेतील अडचणींमुळे पात्र लाभार्थी योजनांपासून वंचित राहतात. अशा वेळी नागरिकांना योग्य माहिती मिळवून देणे, संबंधित यंत्रणांशी संपर्क साधणे आणि आवश्यक प्रक्रियेसाठी मार्गदर्शन करणे महत्त्वाचे ठरते. याच जाणिवेतून त्यांनी जनसंपर्क आणि प्रशासनाशी समन्वय यांना आपल्या कार्यात महत्त्वाचे स्थान दिले. नागरिकांच्या प्रश्नांसाठी निवेदने देणे, संबंधित अधिकाऱ्यांशी संवाद साधणे आणि स्थानिक विकासकामांसाठी पाठपुरावा करणे, या माध्यमांतून सामाजिक कार्याला त्यांनी कृतीशील स्वरूप देण्याचा प्रयत्न केला.

तुळस जिल्हा परिषद मतदारसंघात लोकसेवेची नवी जबाबदारी!

दीर्घकाळ सामाजिक क्षेत्रात काम केल्यानंतर जनतेच्या प्रश्नांसाठी अधिक व्यापक स्तरावर योगदान देण्याची संधी सौ. सुजाता पडवळ यांना मिळाली. सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषदेच्या तुळस मतदारसंघातून अपक्ष उमेदवार म्हणून त्यांनी निवडणूक लढविली. या निवडणुकीत त्यांना ३,७०० मते मिळाल्याची माहिती देण्यात आली आहे. जनतेने व्यक्त केलेला हा विश्वास त्यांच्या सार्वजनिक जीवनातील महत्त्वाचा टप्पा ठरला. लोकप्रतिनिधी म्हणून जबाबदारी स्वीकारल्यानंतर मतदारसंघातील नागरिकांच्या अपेक्षा समजून घेणे, गावागावांतील समस्या जाणून घेणे आणि त्यावर उपाययोजना करण्यासाठी संबंधित विभागांकडे पाठपुरावा करणे, या दिशेने त्यांची वाटचाल सुरू आहे. ग्रामीण भागातील आरोग्य, शिक्षण, शेती, पाणीपुरवठा, रस्ते आणि इतर मूलभूत सुविधांचे प्रश्न नागरिकांच्या दैनंदिन जीवनाशी निगडित असतात. या प्रश्नांना प्राधान्य देत विकासाच्या प्रक्रियेत प्रत्येक गावाचा आणि प्रत्येक घटकाचा सहभाग महत्त्वाचा मानणे आवश्यक आहे. याच दृष्टिकोनातून मतदारसंघातील नागरिकांशी संपर्क ठेवून त्यांच्या अडचणी जाणून घेण्याचा आणि उपलब्ध यंत्रणांच्या माध्यमातून प्रश्न सोडविण्याचा त्यांचा प्रयत्न आहे. सामाजिक कार्यातून निर्माण झालेला जनसंपर्क आणि लोकप्रतिनिधी म्हणून मिळालेली जबाबदारी यांचा समन्वय साधत विकासाभिमुख कार्य पुढे नेणे, हे त्यांच्या पुढील वाटचालीतील महत्त्वाचे उद्दिष्ट आहे.
ग्रामीण आरोग्यसेवेला बळकटी देण्याचा प्रयत्न!

ग्रामीण भागातील नागरिकांना वेळेवर आणि आवश्यक आरोग्यसेवा उपलब्ध होणे ही सार्वजनिक आरोग्य व्यवस्थेची महत्त्वाची गरज आहे. प्राथमिक आरोग्य केंद्र हे ग्रामीण नागरिकांसाठी आरोग्यसेवेचे प्रमुख आधारस्थान असते. या केंद्रांमध्ये आवश्यक सुविधा उपलब्ध असणे, रुग्णांना वेळेवर सेवा मिळणे आणि आरोग्यविषयक जनजागृती होणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. जन आरोग्य समिती, प्राथमिक आरोग्य केंद्र, तुळस यांच्या अध्यक्षपदाची जबाबदारी सांभाळताना सौ. सुजाता पडवळ यांनी आरोग्य सुविधांमध्ये आवश्यक सुधारणा व्हाव्यात, यासाठी प्रयत्न केले. त्यांच्या माध्यमातून औषधसाठा, स्टील स्ट्रेचर आणि ॲम्प्लिफायर यांसारख्या आवश्यक सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आल्याची माहिती आहे. आरोग्यसेवा ही केवळ उपचारांपुरती मर्यादित नसून रुग्णांना आवश्यक सुविधा, योग्य मार्गदर्शन आणि विश्वासार्ह व्यवस्था उपलब्ध करून देणेही तितकेच महत्त्वाचे आहे. ग्रामीण नागरिकांना उपचारांसाठी अनावश्यक अडचणींचा सामना करावा लागू नये आणि स्थानिक पातळीवर आरोग्य व्यवस्थेला बळ मिळावे, ही त्यांच्या या प्रयत्नांमागील भूमिका आहे. आरोग्य क्षेत्रातील अशा उपक्रमांतून सार्वजनिक सुविधांच्या उभारणीसाठी लोकसहभाग, प्रशासनाशी समन्वय आणि सातत्यपूर्ण पाठपुरावा यांचे महत्त्व अधोरेखित होते.

आधुनिक शिक्षणासाठी सौर ऊर्जेची जोड!

शिक्षण हे ग्रामीण विकासाचे प्रभावी माध्यम आहे. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षणाबरोबरच आधुनिक सुविधा मिळाल्या, तर त्यांच्या प्रगतीच्या संधी अधिक व्यापक होऊ शकतात. याच विचारातून सौ. सुजाता पडवळ यांनी शैक्षणिक क्षेत्रातील सुविधांच्या उभारणीकडेही लक्ष दिले आहे.प्रसिद्ध अभिनेत्री सौ. शिल्पा तुळसकर यांच्या पुरस्कृत श्री शिवाजी हायस्कूल, तुळस या शाळेसाठी ३ लाख ५० हजार रुपयांची सौर पॅनेल सुविधा उपलब्ध करून देण्यात आली. शाळेतील शैक्षणिक वातावरण अधिक सक्षम करण्याच्या दृष्टीने हा उपक्रम महत्त्वाचा ठरतो. सौर ऊर्जेसारख्या पर्यायी ऊर्जास्रोतांचा वापर शैक्षणिक संस्थांसाठी उपयुक्त ठरू शकतो. अशा सुविधांमुळे शाळेच्या ऊर्जाविषयक गरजांना हातभार लागण्याबरोबरच विद्यार्थ्यांना आधुनिक तंत्रज्ञान आणि पर्यावरणपूरक ऊर्जेची ओळख करून देण्याची संधीही निर्माण होते. ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांनाही आधुनिक सुविधा उपलब्ध व्हाव्यात, शैक्षणिक संस्थांच्या पायाभूत सुविधा सक्षम व्हाव्यात आणि शिक्षणाच्या गुणवत्तेला पूरक वातावरण निर्माण व्हावे, या व्यापक उद्देशाशी हा प्रयत्न जोडलेला आहे.
सामाजिक बांधिलकीतून सर्वांगीण विकासाचा ध्यास!

सौ. सुजाता पडवळ यांच्या कार्याची व्याप्ती महिला सक्षमीकरणापुरती मर्यादित नाही. विद्यार्थी, शेतकरी, ज्येष्ठ नागरिक, आरोग्यसेवा आणि सर्वसामान्य नागरिकांच्या प्रश्नांनाही त्यांनी आपल्या सामाजिक वाटचालीत महत्त्व दिले आहे. समाजातील प्रत्येक घटकाच्या गरजा वेगवेगळ्या असतात. महिलांना स्वावलंबनाच्या संधींची आवश्यकता असते, विद्यार्थ्यांना गुणवत्तापूर्ण शिक्षण आणि आधुनिक सुविधांची गरज असते, शेतकऱ्यांना शेतीशी संबंधित प्रश्नांवर मदतीची अपेक्षा असते, तर ज्येष्ठ नागरिकांना सन्मानपूर्वक जीवन जगण्यासाठी आवश्यक आधार हवा असतो. या विविध गरजा लक्षात घेऊन समाजाच्या सर्वांगीण विकासासाठी प्रयत्नशील राहणे, ही त्यांच्या कार्याची दिशा आहे. स्थानिक प्रश्न समजून घेणे, नागरिकांना योजनांची माहिती देणे, प्रशासनाकडे पाठपुरावा करणे आणि विकासाच्या प्रक्रियेत जनतेचा सहभाग वाढविणे, या माध्यमांतून त्यांनी सामाजिक कार्याला व्यापक स्वरूप देण्याचा प्रयत्न केला आहे. महिलांच्या प्रश्नांपासून ग्रामीण विकासापर्यंत आणि आरोग्य सुविधांपासून शिक्षणाच्या आधुनिकतेपर्यंत विविध क्षेत्रांत योगदान देण्याची त्यांची भूमिका हीच त्यांच्या सामाजिक वाटचालीची खरी ओळख आहे.
विविध जबाबदाऱ्यांतून नेतृत्वाचा ठसा!

सामाजिक आणि सार्वजनिक जीवनातील विविध जबाबदाऱ्या पार पाडताना सौ. सुजाता अजित पडवळ यांनी संघटनात्मक कार्य, महिला सक्षमीकरण आणि लोकप्रतिनिधित्वाचा अनुभव संपादन केला आहे. त्यांच्या कार्यप्रवासातील प्रमुख जबाबदाऱ्या पुढीलप्रमाणे आहेत :

- सदस्य, सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषद — तुळस जिल्हा परिषद मतदारसंघ
- अध्यक्ष, जन आरोग्य समिती — प्राथमिक आरोग्य केंद्र, तुळस
- सदस्य, सिंधुदुर्ग जिल्हा परिषद कृषी समिती
- अध्यक्ष, श्री देवी सातेरी महिला मंडळ, तुळस — २००८ पासून
- भारतीय जनता पार्टी महिला मोर्चा तालुकाध्यक्ष, वेंगुर्ला — २०२२ ते २०२६
- सहसचिव, ग्राहक पंचायत महाराष्ट्र, वेंगुर्ला — २०२२ ते २०२५
- अध्यक्ष, गौड सारस्वत ब्राह्मण समाज, वेंगुर्ला — २०२३ ते २०२६
- सदस्य, गौड सारस्वत ब्राह्मण समाज, सिंधुदुर्ग — २०२५ पासून
- सदस्य, शाळा व्यवस्थापन समिती — श्री शिवाजी हायस्कूल, तुळस

या विविध जबाबदाऱ्यांमधून सामाजिक संघटन, महिला सहभाग, आरोग्य, शिक्षण आणि नागरिकांच्या प्रश्नांसाठी काम करण्याचा अनुभव त्यांच्या कार्याला व्यापकता देतो. वेगवेगळ्या क्षेत्रांत कार्यरत असताना समाजातील विविध घटकांशी संवाद साधण्याची आणि त्यांच्या प्रश्नांकडे संवेदनशीलतेने पाहण्याची संधीही त्यांना मिळाली आहे.

कर्तृत्वाची शासनस्तरीय दखल; पुरस्कारांनी गौरव!

समाजासाठी केलेल्या कार्याची दखल घेतली जाणे ही कोणत्याही सामाजिक कार्यकर्त्यासाठी प्रेरणादायी बाब असते. सौ. सुजाता पडवळ यांच्या महिला सक्षमीकरण आणि सामाजिक योगदानाचीही पुरस्कारांच्या माध्यमातून दखल घेण्यात आली आहे.

१. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर पुरस्कार — सन २०२३-२४

महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागाच्या वतीने ग्रामपंचायत तुळस स्तरावर त्यांच्या सामाजिक आणि महिला सक्षमीकरणाच्या कार्याची दखल घेत त्यांना हा पुरस्कार प्रदान करण्यात आला.

२. पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर जिल्हास्तरीय पुरस्कार — सन २०२२-२३

महिला सक्षमीकरण आणि सामाजिक क्षेत्रातील योगदानाबद्दल महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागाच्या वतीने त्यांना जिल्हास्तरीय पुण्यश्लोक अहिल्यादेवी होळकर पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले. हे पुरस्कार त्यांच्या सामाजिक कार्यातील सातत्याला आणि महिलांच्या सक्षमीकरणासाठी केलेल्या प्रयत्नांना मिळालेली महत्त्वपूर्ण मान्यता आहे. पुरस्कार हा कार्याचा अंतिम टप्पा नसून अधिक जबाबदारीने समाजासाठी योगदान देण्याची प्रेरणा असतो. या दृष्टीने अशा सन्मानांकडे पाहणे महत्त्वाचे ठरते.
महिला सक्षमीकरणातून सक्षम समाजनिर्मितीकडे!

सौ. सुजाता अजित पडवळ यांची वाटचाल ही सामाजिक बांधिलकी, संघटनात्मक अनुभव आणि सार्वजनिक जबाबदारी यांच्या संगमातून घडलेली आहे. गेल्या १८ वर्षांतील सामाजिक कार्याने त्यांना समाजातील विविध प्रश्नांची जाणीव करून दिली, तर लोकप्रतिनिधी म्हणून मिळालेल्या जबाबदारीने त्या प्रश्नांकडे अधिक व्यापक दृष्टिकोनातून पाहण्याची संधी दिली. महिलांना सक्षम करणे, गरजूंपर्यंत शासकीय योजनांची माहिती पोहोचविणे, ग्रामीण आरोग्य सुविधांना बळ देणे, विद्यार्थ्यांसाठी आधुनिक सुविधा उपलब्ध करून देणे आणि नागरिकांच्या प्रश्नांसाठी प्रशासनाकडे पाठपुरावा करणे, या विविध प्रयत्नांतून त्यांनी आपल्या कार्याची दिशा स्पष्ट केली आहे. समाजाचा विकास हा केवळ रस्ते, इमारती किंवा पायाभूत सुविधांपुरता मर्यादित नसतो. तो महिलांच्या आत्मविश्वासात, मुलांच्या शिक्षणात, नागरिकांच्या आरोग्यात, गरजूंच्या सन्मानपूर्ण जीवनात आणि लोकसहभागातून उभ्या राहणाऱ्या सक्षम व्यवस्थेतही प्रतिबिंबित होतो. विकासाच्या या व्यापक संकल्पनेशी जोडलेली त्यांची वाटचाल अधिक महत्त्वाची ठरते. महिलांच्या कर्तृत्वाला व्यासपीठ, जनतेच्या प्रश्नांना प्राधान्य आणि सर्वांगीण विकासाला कृतीशील दिशा — या त्रिसूत्रीच्या माध्यमातून सौ. सुजाता अजित पडवळ यांनी सामाजिक व सार्वजनिक जीवनात आपली स्वतंत्र ओळख निर्माण केली आहे.

नवरात्रोत्सवाच्या पावन पर्वात त्यांच्या कार्याचा गौरव करणे म्हणजे समाजहितासाठी सातत्याने झटणाऱ्या स्त्रीशक्तीला दिलेली मानवंदना होय. त्यांची पुढील वाटचाल अधिक व्यापक, लोकाभिमुख आणि विकासाभिमुख ठरो, हीच सदिच्छा! सौ. सुजाता अजित पडवळ यांना ‘स्काय न्यूज टुडे’ डिजिटल मीडिया परिवाराच्या वतीने पुढील सामाजिक, सार्वजनिक आणि लोकसेवेच्या वाटचालीस मनःपूर्वक शुभेच्छा!

▪️ अमित खोत | मालवण, सिंधुदुर्ग